Franchise Nedir?

Content Protection by DMCA.com

Franchise Nedir?

Franchise (veya franchising), bir sistem ve markanın imtiyaz hakkı sahibinin, belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin sürekli disiplin ve destek sağlayarak, belirli bir bedel karşılığında, bağımsız yatırımcılara sistem ve markasını kullandırmasına dayanan, uzun vadeli ve sürekli bir iş ilişkisidir.

ABD de doğan franchise sistemi, verimli ve karlı oluşu sayesinde hızla dünyaya yayıldı. Başta ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya olmak üzere binlerce marka franchise veriyor. Her ülkede önce uluslar arası yaygınlık sağlamış yabancı firmalar başlatıyor, 10-15 yıl içinde yerli firmalar çoğunluğu alıyor. Tüketim potansiyelinin olduğu hemen her ülkeye lider markalar dükkanlarını bayrak gibi dikmişler. Franchise sistemini kullanan markalar rakiplerinin açık arayla önüne geçti, yarış artık franchise markalar arasında yaşanıyor.

Yerel ve müstakil markalar tüketici ilgisini çekebiliyorsa, onlarla birlikte büyüyen, kaliteyi köşedeki dükkanla bağdaştıran jenerasyonun sayesinde yapıyor. Markalarla büyüyen nesil alacağı markada büyüklük ve yaygınlık arıyor. Alışveriş merkezlerinin zincir marka olmayanlara yer vermek bile istememesi, gelecekte franchise verenlerin nasıl üstünlük sağlayacağının bir göstergesi. Franchise vermeyen firmalar bile, ancak franchise tekniklerini kullandıklarında, yani tek tip işletme, standart işletim sistemi, eğitim ve denetim uyguladıklarında zincirleşerek yayılmayı başarıyorlar.

Franchise verirken nelere dikkat etmeli?

Franchise ciddi bir yatırım işidir. Yapılan yatırımın ve emeğin bedeli franchise verilecek firmalardan belli oranda bir ücret alınarak karşılanır. Bu bedele “franchise bedeli” adı verilir. Franchise alanlar bu bedel karşılığında marka kullanım hakkını elde ederler.  Ayrıca şu noktayı aydınlatmakta fayda var, franchise bedeli ödeyen kişi veya kurum sadece marka kullanım hakkı kazanır. Diğer kazanımlar ve olanaklar tamamen franchise veren firmanın tasarrufundadır.  Bu imtiyazlar taraflar arasındaki sözleşme ile netleştirilir.

Kurumsal hazırlıklar bitirilmiş olmalıdır. Bir firma franchise vermeye başlamadan önce mutlaka görsel hazırlıklarını yapmalıdır. Logo artık kesinleşmiş ve belirlenmiş logo ile devam edilme kararı alınmış olmalıdır. Aksi halde logo değişim maliyeti sanıldığından daha fazla olabilmektedir.  Diğer tabela, baskılı görseller v.b. gibi materyaller hazır olmalıdır ki franchise süresince sıkıntı yaşanmasın.  Unutulmamalıdır ki sonradan değiştirilen kararlar ve hazırlıksız halde franchise verilmesi maddi manevi bir çok ekstra yükü de beraberinde getirecektir.   Franchise adayınızdan ne istediğinizi net olarak belirlemelisiniz. Muğlak istekler, kararsız konuşmalar, bakarız, yaparız, ederiz gibi söylemler iş ortağı adaylarınızda olumsuz çağrışımlar yapacaktır.

Ayrıca firma franchise öncesi sorumluluk alanları iyice belirlenmiş bu konu ile ilgili yetişmiş elemanlar istihdam etmelidir. Yine görev tanımı ve sınırları belirsiz çalışanlar franchise isteyen firma veya şahıslar üzerinde olumsuz etki yaratır.

Franchise hazırlığı önemli bir süreçtir ve bu süreçte sözleşmeler büyük bir titizlikle hazırlanmalı, kesinlikle sözleşme tek tarafa yönelik sorumsuzluk vermemelidir. Unutmayın ki bu tür sözleşmeler de  hakim tarafından, hukuki açıdan değerlendirilip hiç beklenmeyen kararların çıkmasına sebep olabilir.

Franchise alırken nelere dikkat etmeli?

Franchise alırken ise dikkat edilecek en önemli konulardan birisi çalışılacak firmanın sizin sorularınıza verebileceği net cevaplar ve tavırlardır.  Firmanın kurumsal kimliğinin eksiksiz olması önemlidir.  Her şeye evet diyen ilkesiz firmaları bir kaç kez gözden geçirmekte fayda var. Ayrıca çok katı ve franchise adayına karşı kapalı kutu davranış gösteren firmaları da bir kaz daha gözden geçirmekte fayda var.

Franchise veren firmayı, özellikle bu küçük ve orta ölçekli firmaların en çok şikayet ettiği konuların başında geliyor, tabiri yerinde ise “sağılacak inek” gibi görmek çok büyük bir hatadır. Sonuçta o firmalarda belirli bir yatırımın karşılığında para kazanmak gibi bir hedefi vardır, tıpkı franchise alan gibi. Bu tarz  yaklaşımlar firma tarafında olumsuz etki yapacaktır.

Firmanın sözleşme örneği alınmalı ve incelenmelidir. Sonuçta ciddi paralar yatırılmaktadır ve karşılığında aklınızda kesinlikle soru işareti kalmamalıdır.  Firmanın size sunduklarını ve sizden istediklerini net sorularla öğrenin, olası bir olumsuzta sözleşme feshi v.b. gibi konularda bilgi alın.

Unutmayın ki ciddi franchise sözleşmelerinde geri dönüş zordur. Kararınızı verirken iyice düşünmeniz ve aceleci davranmamanız sizin için önemlidir.

Sitemizde çiğ köfte franchise veren firmaların listesini bu linkten  bulabilirsiniz. Eğer çiğköfte alanında yatırım yapıp, çiğköfte sektöründen bir kazanç elde etmek isterseniz bu firmaları inceleyip karar verebilirsiniz.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir